Vulture's Journey: नाशिकच्या जंगलात सोडलेल्या ‘जे १३२’ गिधाडाने अखेर निसर्गाशी घेतले जुळवून

मुंबई : नाशिकच्या जंगलात सोडण्यात आलेल्या ‘जे १३२’ या भारतीय गिधाडाने तिसऱ्या प्रयत्नात निसर्गाशी जुळवून घेतले आहे. बॉम्बे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटीच्या संशोधकांनी या गिधाडावर लक्ष ठेवले असता, त्याने ५६ दिवसांत १,६१८ किलोमीटरचा प्रवास यशस्वीपणे पूर्ण केल्याचे समोर आले आहे. गिधाडाने १७ जून रोजी एकाच दिवशी १६८ किलोमीटरचे उड्डाण नोंदवले. नाशिकच्या उत्तर भागात तसेच महाराष्ट्र व गुजरातच्या सीमेवरील जंगलांमध्ये त्याचा मुक्त वावर सुरू आहे. जुलै महिन्याच्या उत्तरार्धात मुसळधार पावसातही त्याने सुरक्षित ठिकाणी राहून वादळाचा सामना कसा करायचा, हे कौशल्य दाखवले. बीएनएचएसचे संचालक किशोर रिठे यांनी सांगितले की, नाशिकमधील डोळ ओहळ आणि देवडोंगरा भागात हे गिधाड इतर रानटी गिधाडांच्या टोळीत सामील झाले आहे. मुसळधार पावसातही त्याने स्वतःहून अन्नाचा शोध घेतला आणि रानटी गिधाडांसोबत ते खाल्ले, यावरून ते आता निसर्गात पूर्णपणे रमले असल्याचे स्पष्ट होते. नाशिकच्या डोळ ओहळ येथे २५ जुलै रोजी अन्न खाताना गिधाड आढळले. गिधाडाने एकाच दिवसात १६८ किलोमीटरचे उड्डाण केल्याचे समोर आले आहे.

पहिला प्रयत्न : ११ डिसेंबर २०२५ रोजी पेंच व्याघ्र प्रकल्पातून त्याला सोडले. २० दिवसांत ७५० किमी उडत तो नाशिकला पोहोचला, पण शारीरिक थकव्यामुळे त्याला पुन्हा ताब्यात घ्यावे लागले. दुसरा प्रयत्न : २०२६ च्या सुरुवातीला त्याला पुन्हा सोडले, परंतु तोही प्रयत्न अपयशी ठरला. तिसरा प्रयत्न : अखेर ७ जून २०२६ रोजी नाशिकमध्ये त्याला पुन्हा निसर्गात सोडण्यात आले. संशोधकांना शंका होती की, हे गिधाड जंगलात जगण्याचे धडे शिकेल का? परंतु या गिधाडाने ती शंका साफ खोटी ठरवून दाखवली. गिधाडाच्या हालचालींवर लक्ष ठेवणारे संशोधक माननसिंग महादेव म्हणाले की, नाशिकमधील उंच कडे आणि तेथील हवामान हे अतिसंकटात असलेल्या गिधाड प्रजातीसाठी सुरक्षित आहे. या गिधाडाच्या यशस्वी प्रवासामुळे निसर्गाच्या संवर्धनासाठी एक सकारात्मक संदेश मिळतो. गिधाडाच्या या प्रवासाने निसर्गातील जैव विविधतेच्या संरक्षणासाठी एक महत्त्वाचा आदर्श निर्माण केला आहे. गिधाडाच्या या यशामुळे इतर प्रजातींच्या संरक्षणासाठीही प्रेरणा मिळेल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे. निसर्गाच्या या अद्भुत चक्रात गिधाडाची भूमिका महत्त्वाची आहे, आणि त्याच्या यशस्वी प्रवासामुळे निसर्गाच्या संतुलनात एक सकारात्मक बदल घडवून आणला जाईल.