Rising Fuel Prices:पेट्रोलच्या किमतीत वाढीव दरांचा सामना

जागतिक स्तरावर खनिज तेलाच्या किमतीत झालेल्या प्रचंड वाढीच्या पार्श्वभूमीवर, भारताच्या इथेनॉल मिश्रण कार्यक्रमामुळे वाहनधारकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे, असे पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. जर केंद्र सरकारने आणि तेल विपणन कंपन्यांनी पेट्रोलमध्ये इथेनॉलचे मिश्रण केले नसते, तर दिल्लीत पेट्रोलच्या किमती प्रतिलिटर १२५ रुपयांपर्यंत पोहोचल्या असत्या. आंतरराष्ट्रीय बाजारात खनिज तेलाचा भारतीय बास्केट दर १३५ रुपयांपर्यंत गेला असताना, इथेनॉल मिश्रणामुळे ग्राहकांना प्रतिलिटर सुमारे ३० रुपयांची बचत झाली आहे, ज्यामुळे पेट्रोल ९४.७७ रुपयांच्या दराने उपलब्ध झाले आहे. हे सर्व इथेनॉलच्या २० टक्के मिश्रणामुळे शक्य झाले आहे, ज्याला ई-20 पेट्रोल असेही संबोधले जाते. भारतात उत्पादित होणारे इथेनॉल स्थिर किमतींवर खरेदी केले जाते, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील चढ-उतारांपासून संरक्षण मिळते. इथेनॉल मिश्रण ही केवळ दरांशी स्पर्धा करण्यासाठी नसून, जागतिक तेलाच्या धक्क्यांपासून भारतीय ग्राहकांचे संरक्षण करणारी एक महत्त्वाची पायरी आहे, असे सरकारने स्पष्ट केले आहे. यामुळे देशाचे परकीय चलन वाचून इंधनावरील खर्च भारतीय अर्थव्यवस्थेतच राहण्यास मदत होते.

सरकारने ई-20 इंधनाबाबत विरोधी पक्ष आणि ग्राहक संघटनांकडून येणाऱ्या टीकेला उत्तर देताना स्पष्ट केले की, या कार्यक्रमामुळे अन्न सुरक्षेवर कोणताही परिणाम झालेला नाही. सार्वजनिक वितरण प्रणालीतील गरिबांसाठीचा तांदूळ इथेनॉल निर्मितीसाठी वापरला जात असल्याचे आरोप फेटाळले आहेत. केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनी संसदेत एका अहवालाचा संदर्भ देत सांगितले की, वाहनाच्या वयानुसार आणि मॉडेलनुसार E20 मुळे मायलेजमध्ये २ टक्के ते ६ टक्क्यांची किरकोळ घट होऊ शकते. तथापि, सरकारने इथेनॉल मिश्रणाच्या माध्यमातून देशाच्या आयात अवलंबित्वात कमी करणे आणि इंधन दर नियंत्रणात ठेवणे यासाठी एक प्रभावी उपाय असल्याचा दावा केला आहे.