Solar Energy Challenges:सौरऊर्जेच्या अडचणी

पुणे: देशभरात सौरऊर्जा प्रकल्पांची वाढ होत असताना, त्यातून निर्माण होणारी वीज वाहून नेण्याची व्यवस्था अद्याप पुरेशी विकसित झालेली नाही. दिवसा निर्माण होणारी सौर ऊर्जा वापरण्यासाठी आवश्यक मागणी नसल्याने, ती वीज वापरात येत नाही. यंदाच्या एप्रिल-मे-जून या तिमाहीत सौर प्रकल्पांनी ८१३ कोटी ३० लाख युनिट वीज निर्माण केली, पण ती वापरता आली नाही. अपारंपरिक ऊर्जा वापरण्याबाबत कायद्याने बंधनकारक असले तरी, वीज निर्मिती आणि वापर यामध्ये मोठा तफावत आहे. एक मेगावॉटचा सौर प्रकल्प उभारण्यासाठी १ ते १.५ वर्षांचा कालावधी लागतो, परंतु वीज वाहून नेण्यासाठी आवश्यक जाळे उभारण्यात तीन ते चार वर्षे लागतात. त्यामुळे वीज निर्माण होऊनही ती वापरता येत नसल्याचे वीजतज्ज्ञांचे निरीक्षण आहे. तारांच्या खाली पक्के बांधकाम करता येत नसल्याने वाहतूक यंत्रणा उभारण्यात अडचणी येत आहेत.

केंद्रीय ऊर्जा मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, एप्रिल महिन्यात २४१ कोटी ७० लाख युनिट, मे महिन्यात ३२३ कोटी ५० लाख युनिट आणि जून महिन्यात २४८ कोटी १० लाख युनिट सौर ऊर्जा वापरता आली नाही. यामुळे दररोज ५० कोटी रुपयांचे नुकसान सहन करावे लागते. सौर प्रकल्प विकासकांनी केंद्र सरकारकडे नुकसान भरपाईसाठी आणि कर्जाच्या हफ्ता फेडण्यासाठी मदतीची मागणी केली आहे. देशाची सौरऊर्जानिर्मिती क्षमता सुमारे १६५ गिगावॉटपर्यंत पोहोचली आहे. केंद्र सरकारने २०३० पर्यंत ३०० गिगावॉट सौर ऊर्जा क्षमता निर्माण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. त्यासाठी विविध प्रकल्प उभारण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जात आहे.