Commonwealth Games Success:राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारताचे यश

ग्लास्गो येथे नुकतेच संपन्न झालेल्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारतीय खेळाडूंनी अत्यंत प्रभावी कामगिरी केली. यंदाच्या स्पर्धेत खेळांच्या संख्येत कपात करण्यात आली होती, तरीही भारताने १३ सुवर्ण, १७ रौप्य आणि ९ कांस्य पदके मिळवून एकूण ३९ पदकांची कमाई केली. या यशामुळे आगामी १९ सप्टेंबरपासून जपानमध्ये होणाऱ्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताची कामगिरीही प्रभावी राहील, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा ही चार वर्षांनी आयोजित केली जाणारी एक महत्त्वाची बहुक्रीडा स्पर्धा आहे, ज्यात कॉमनवेल्थ ऑफ नेशन्सच्या सदस्य देशांचे खेळाडू सहभागी होतात. १९३० मध्ये या स्पर्धेची सुरुवात झाली आणि भारताने १९३४ मध्ये पहिल्यांदा यात सहभाग घेतला. भारताने कधीही अव्वल दहामधील स्थान सोडले नाही, विशेषतः २०१० मध्ये भारताने यजमानपद भूषविताना ३८ सुवर्ण पदकांसह आपली सर्वोत्तम कामगिरी केली होती. यंदाच्या स्पर्धेत भारतीय खेळाडूंनी त्यांच्या क्रीडा ताकदीचे प्रदर्शन केले, विशेषतः महिला खेळाडूंनी. भारतीय महिला बॉक्सर्सने ७ सुवर्ण पदकांची कमाई केली, ज्यात ६ पदके महिलांनी मिळवली. यामुळे आशियाई स्पर्धेसाठी भारतीय महिलांकडून अधिक अपेक्षा आहेत. पॅरा ॲथलेटिक्समध्येही भारताने ऐतिहासिक यश मिळवले, ज्यामुळे दिव्यांग क्रीडा चळवळीला नवी दिशा मिळाली. यावरून भारतातील प्रशिक्षण व्यवस्था, वैज्ञानिक तयारी आणि खेळाडूंना मिळणारे प्रोत्साहन यांचे सकारात्मक परिणाम दिसून आले आहेत.

राष्ट्रकुल स्पर्धा ही एक प्रतिष्ठेची स्पर्धा आहे, पण तिचा दर्जा आशियाई किंवा ऑलिम्पिक स्पर्धांइतका स्पर्धात्मक नाही. अनेक खेळांमध्ये पदकांसाठीची स्पर्धा मर्यादित देशांमध्येच होते, त्यामुळे राष्ट्रकुल स्पर्धेतील यशाचा थेट संबंध ऑलिम्पिक किंवा आशियाई स्पर्धेशी जोडणे योग्य ठरणार नाही. आशियाई स्पर्धा भारतासाठी अधिक कठीण आव्हान ठरेल, कारण येथे चीन, जपान, दक्षिण कोरिया, उझबेकिस्तान, कझाकस्तान आणि इराणसारखे देश जागतिक दर्जाचे खेळाडू तयार करत आहेत. ऑलिम्पिकमध्ये अमेरिका आणि युरोपीय देशांसह रशियाचीही भर पडते. त्यामुळे भारताने राष्ट्रकुल स्पर्धेत जिंकलेल्या पदकांचे महत्त्व कमी होत नाही, परंतु याकडे अंतिम यश म्हणून नव्हे, तर पुढील मोठ्या आव्हानांची तयारी म्हणून पाहण्याची गरज आहे. इतिहास दाखवतो की, राष्ट्रकुलमधील अनेक विजेत्यांना आशियाई किंवा ऑलिम्पिकमध्ये पदक जिंकता आलेले नाही, हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे भारतीय खेळाडूंनी यश मिळवले तरी त्यांना आगामी स्पर्धांसाठी अधिक मेहनत करावी लागेल.