Early Signs of Lymphedema: हात-पायाला वारंवार सूज येत असल्यास काळजी घ्या

हात किंवा पायाला सूज येणे ही अनेक लोकांसाठी एक सामान्य गोष्ट वाटते. दिवसभर उभं राहणं, बसणं, उकाडा किंवा थकवा यामुळे सूज येते, असं समजून अनेकजण त्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र, जर सूज कमी होत नसेल, वारंवार येत असेल किंवा हळूहळू वाढत असेल, तर हे लक्षण गंभीर असू शकते. यामागील कारण म्हणजे 'लिम्फेडेमा' या स्थितीचा संकेत असू शकतो. सुरुवातीच्या अवस्थेत या स्थितीत वेदना नसू शकतात, त्यामुळे 'दुखत नाही म्हणजे गंभीर नाही' असा विचार धोकादायक ठरू शकतो. आपल्या शरीरात लसीका प्रणाली नावाची एक महत्त्वाची प्रणाली असते, जी शरीरातील अतिरिक्त द्रव बाहेर काढण्यास मदत करते. या प्रणालीमध्ये अडथळा आल्यास, लिम्फ फ्लुइड ऊतींमध्ये साचू शकतो, ज्यामुळे हात, पाय किंवा इतर भागांमध्ये सूज येऊ शकते. काही वेळा चेहरा, मान, पोट किंवा जननेंद्रियांच्या भागातही सूज येऊ शकते. सुरुवातीच्या टप्प्यात सूज फार मोठी दिसत नसली तरी, याकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते. जर तुम्हाला सूज जाणवत असेल तर त्याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

लिम्फेडेमाच्या दीर्घकाळ दुर्लक्ष केल्यास त्वचा आणि ऊतींमध्ये बदल होऊ शकतात. सूज वाढल्यास हात-पाय जड होऊ शकतात, ज्यामुळे चालणे, उठणे-बसणे किंवा दैनंदिन कामे करणे कठीण होऊ शकते. त्वचेची काळजी न घेतल्यास संसर्ग होण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे वारंवार किंवा दीर्घकाळ राहणारी सूज फक्त थकवा किंवा हवामानामुळे आहे, असे मानणे चुकीचे ठरू शकते. प्राथमिक लिम्फेडेमा हा जन्मजात किंवा अनुवांशिक समस्यांमुळे होतो, तर दुय्यम लिम्फेडेमा हा लसीका प्रणालीला झालेल्या नुकसानामुळे उद्भवतो. कॅन्सरच्या उपचारांमध्ये शस्त्रक्रिया किंवा रेडिएशनमुळे लसीका प्रवाहावर परिणाम होऊ शकतो.