Young Entrepreneur in Ratnagiri: प्रतीक कळंबटेची यशोगाथा

रत्नागिरीतील नरबे गावातील प्रतीक गंगाराम कळंबटे यांनी सोनचाफ्याच्या कलमांच्या उत्पादनात एक नवा आदर्श निर्माण केला आहे. दरवर्षी एक लाख कलमे तयार करून ते लाखोंची कमाई करत आहेत. सोनचाफा फुलांना भारतभर मोठी मागणी आहे, कारण याचा उपयोग विविध औषधांपासून ते अत्तरांपर्यंत केला जातो. प्रतीक यांचे कुटुंब शेतकरी असून, त्यांचे वडील पारंपरिक शेती करत असताना नर्सरी व्यवसायाची सुरुवात केली. प्रतीक यांना लहानपणापासून शेतीची आवड होती, त्यामुळे त्यांनी उद्यानविद्या विषयात शिक्षण घेतले. शिक्षणानंतर त्यांनी पारंपरिक नर्सरीला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड दिली आहे. त्यांची पत्नी माधुरी यांनाही शेतीची आवड असून, दोघे मिळून नर्सरी व्यवसायात यशस्वी झाले आहेत. प्रतीक यांनी चार एकर क्षेत्रावर नर्सरी विकसित केली असून, त्यात आंबा, काजू, फणस, पेरू, चिकू, आवळा, लिंबू, जाम, स्टारफ्रूट, रायआवळा, दालचिनी, सोनचाफा आणि कवठी चाफा यांसारखी विविध कलमे तयार केली जातात. त्यांच्याकडे दरवर्षी पाच वेळा कलमे बांधण्याची पद्धत आहे, ज्यामुळे त्यांना दहा जणांना रोजगार मिळतो. सिझनच्या काळात २५ ते ३० जण काम करत आहेत. त्याचबरोबर, त्यांनी गावातील शेतकऱ्यांना सेंद्रिय खते आणि गोकृपाअमृत तयार करण्याचे प्रशिक्षण देण्याचे कामही सुरू केले आहे. कातळ जमिनीवर लागवड करण्याच्या प्रयोगात त्यांनी हळद लागवड केली आहे, ज्यामुळे गावातील इतर शेतकऱ्यांनाही फायदा झाला आहे.

प्रतीक यांच्या वडिलांनी लागवड केलेल्या आंबा आणि काजूच्या क्षेत्रात त्यांनी मोठा विस्तार केला आहे. सध्या १५ एकर क्षेत्रावर आंबा आणि १० एकर क्षेत्रावर काजू लागवड केली आहे. योग्य खत, पाणी व्यवस्थापन आणि मशागतीमुळे शेतमालाचा दर्जा उत्तम आहे. प्रतीक यांचे उत्पादन स्वतः विक्री करणे हे त्यांचे आणखी एक यश आहे. त्यांनी फणस, लिंब, आवळा यांसारख्या विविध फळांच्या लागवडीसाठी मोठ्या प्रमाणावर काम केले आहे. त्यांच्या नर्सरीतील फुलझाडे आणि फळझाडांना मोठी मागणी आहे. विशेषतः कापा आणि बिन चिकाचा कापा या फणसाच्या कलमांना ग्राहकांचा प्रतिसाद मिळत आहे. त्यांनी काही नवीन जाती विकसित केल्या आहेत, ज्यामुळे त्यांचे उत्पादन अधिक आकर्षक बनले आहे.