Importance of Traditional Knowledge: शेतकऱ्यांच्या पारंपरिक ज्ञानाचे महत्व

परभणी: शेतकऱ्यांनी पूर्वी उत्कृष्ट बियाण्यांची निवड व संवर्धन स्वतःच केले, परंतु आता या परंपरेला पुन्हा जागृत करण्याची आवश्यकता आहे, ज्यामुळे उत्पादन खर्च कमी होईल आणि शाश्वत शेतीकडे वळता येईल. हरितक्रांतीमुळे अन्नधान्य उत्पादनात देश स्वयंपूर्ण झाला असला तरी, जैवविविधतेच्या संवर्धनाकडे अपेक्षित लक्ष दिले गेलेले नाही. शेतकऱ्यांच्या पारंपरिक ज्ञानाचे वैज्ञानिक दस्तऐवजीकरण करून त्यावर संशोधन करण्याची गरज आहे, असे मत येथे व्यक्त करण्यात आले. संशोधकांनी शेतकऱ्यांच्या पारंपरिक ज्ञानाकडे लक्ष द्यावे, असे आवाहन केले आहे.

परभणीतील वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, महाराष्ट्र राज्य जैवविविधता मंडळ, महाराष्ट्र जनुक कोष प्रकल्प आणि बायफ डेव्हलपमेंट रिसर्च फाउंडेशन, पुणे यांच्या संयुक्त विद्यमाने दोन दिवसीय “मराठवाडा बीज संवर्धक संवाद व कार्यशाळा” आयोजित करण्यात आली. या कार्यशाळेत मराठवाड्यातील ७५ हून अधिक बीज संवर्धक शेतकऱ्यांनी सहभाग घेतला. कार्यशाळा विद्यापीठाच्या सिम्पोजियम सभागृहात झाली, जिथे बीज संवर्धक शेतकऱ्यांच्या विविध जनुकांचे प्रदर्शन उद्घाटन करण्यात आले. यामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या कार्याची मान्यता मिळाली आणि त्यांचे ज्ञान अधिक व्यापकपणे सामायिक करण्याची संधी मिळाली.