Analysis:सणासुदीतील ‘गोडवा’ महागणार?

आषाढ महिना सुरू होताच सणासुदीच्या उत्सवांची तयारी सुरू होते. श्रावण, गणेशोत्सव, नवरात्र, दिवाळी यांसारख्या सणांच्या काळात साखरेची मागणी नेहमीच वाढलेली असते. किरकोळ बाजारातील दुकानदार आणि मिठाई विक्रेते यांच्याकडून साखरेच्या मागणीमध्ये वाढ झालेली दिसून येते. मात्र, याच काळात साखरेच्या दरातही वाढ झाली आहे. गेल्या हंगामात ऊसाची लागवड कमी झाल्यामुळे साखरेच्या उत्पादनात घट झाली आहे. ऑगस्ट महिन्यात केंद्र सरकारने साखरेचा २२ लाख ५० हजार टनांचा कोटा जाहीर केला. त्यानंतर साखरेच्या दरात टप्प्याटप्प्याने वाढ झाली असून, साधारणपणे क्विंटलमागे ६०० रुपयांची वाढ झाली आहे. घाऊक बाजारात दर वाढल्यानंतर किरकोळ बाजारात साखरेचे दर ५२ ते ५३ रुपयांपर्यंत पोहोचले आहेत, जे जुलै महिन्यात ४४ रुपये किलो होते. त्यामुळे सणासुदीच्या काळात सामान्य जनतेला साखरेच्या दरवाढीचा सामना करावा लागणार आहे.

जुलै महिन्यापासून साखरेच्या दरात वाढ सुरू झाली आहे. गेल्या हंगामात देशात साखरेचे उत्पादन कमी झाल्याने साखरेच्या उपलब्धतेवर परिणाम झाला आहे. साखरेचा हंगाम साधारणपणे ऑक्टोबर महिन्यात सुरू होतो, परंतु यंदा पाऊस उशिरा सुरू झाल्यामुळे ऊस लागवडीवर परिणाम झाला आहे. नवीन हंगाम सुरू होण्यास तीन ते चार महिन्यांचा कालावधी लागणार असल्याने केंद्र सरकारने जुलै महिन्याचा साखरेचा कोटा जाहीर केला. नवीन हंगामाच्या तोंडावर साखरेचा साठा कमी राहणार असल्याचे स्पष्ट झाल्यानंतर साखर दरात वाढ झाली आहे. साखरेच्या दरवाढीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारने व्यापाऱ्यांवर चार हजार क्विंटल साखरसाठा ठेवण्याचे बंधन घातले आहे, तरीही साखरेच्या दरात नियंत्रण येण्याची चिन्हे दिसत नाहीत.

सणासुदीच्या काळात साखरेच्या दरात वाढ झाल्यामुळे केंद्र सरकारने अतिरिक्त दोन लाख टनांचा साखर कोटा खुला करण्याची आवश्यकता व्यक्त केली आहे. जर साखरेचा अतिरिक्त कोटा जाहीर झाला, तर दरवाढ नियंत्रणात येईल आणि घाऊक व किरकोळ बाजारात साखरेच्या दरात घट होईल. सणासुदीच्या काळात साखरेच्या दरात वाढ झाल्यास खरेदीवर परिणाम होईल. त्यामुळे व्यापाऱ्यांकडून अतिरिक्त कोटा जाहीर करण्याची मागणी होत आहे. ऑगस्ट महिन्याचा साखर कोटा १ ऑगस्ट रोजी जाहीर झाला, त्यानंतर साखर कारखान्यांनी निविदा उघडल्या. श्रावण महिना आणि सणासुदीमुळे साखरेची मागणी वाढण्याची शक्यता आहे, त्यामुळे व्यापाऱ्यांकडून मोठ्या प्रमाणावर साखर खरेदी सुरू झाली आहे. देशातील इतर राज्यांकडून महाराष्ट्रातील साखरेला चांगली मागणी आहे, त्यामुळे सट्टेबाजही सक्रिय झाले आहेत. साखरेच्या आवक कमी असल्याने व्यापाऱ्यांना साठवणूक करता येत नाही. साखरेच्या दरात वाढ झाल्यामुळे किरकोळ बाजारातही दर वाढले आहेत. साखरेचे विविध प्रकार उपलब्ध असून, औषध निर्मिती करणाऱ्या कंपन्यांकडून साखरेची मागणी असते. त्यामुळे सणासुदीच्या काळात साखरेच्या दरवाढीचा परिणाम सर्वांवर होणार आहे.