Stunt Riding in Kolhapur:कोल्हापूरच्या मसाई पठारावर स्टंटबाजी

कोल्हापूरच्या मसाई पठारावर सोशल मीडियावर प्रसिद्धी मिळवण्यासाठी दुचाकी आणि चारचाकी वाहनांनी केलेल्या स्टंट्समुळे गंभीर पर्यावरणीय समस्या उद्भवली आहे. या प्रकारामुळे पर्यावरणप्रेमी चिंतित झाले आहेत, कारण यामुळे संवेदनशील गवताळ परिसंस्थेवर विपरीत परिणाम होत आहे. पन्हाळा वन विभागाने याबाबत कारवाई करत पाच व्यक्तींवर ११,००० रुपयांचा दंड ठोठावला आहे. या घटनेमुळे गवताळ परिसंस्थेच्या संरक्षणाची तातडीची गरज अधोरेखित झाली आहे. वन विभागाने सोशल मीडियावर व्हिडीओ पाहून सूरज प्रकाश पाटील, सुमित हिंदुराव गुरव, रोहित सुनील जाधव, सूरज मारुती पाटील आणि सिद्धिराज ज्ञानदेव पाटील यांच्यावर कारवाई केली. या पाच जणांना एकत्रितपणे ११ हजार रुपयांचा दंड वसूल करण्यात आला आहे. मसाई पठार हा पश्चिम घाटातील एक महत्त्वाचा गवताळ जैवविविधता क्षेत्र आहे, जिथे ऑगस्ट-सप्टेंबरमध्ये दुर्मीळ वनस्पती आणि रानफुले बहरतात. तथापि, ऑफ-रोड ड्रायव्हिंगमुळे या नाजूक वनस्पतींवर गंभीर परिणाम होत आहे, ज्यामुळे जमिनीचा नैसर्गिक पोत बदलत आहे. यामुळे मसाई पठारावर आढळणाऱ्या दुर्मीळ वनस्पतींचा समावेश असलेल्या संपूर्ण नैसर्गिक जीवनसाखळीला धोका निर्माण झाला आहे, असे अभ्यासकांचे मत आहे.

संरक्षित वनक्षेत्रात विनापरवाना प्रवेश करणे किंवा गैरप्रकार करणे हा कायद्याने गुन्हा आहे. भारतीय वन अधिनियम, १९२७ आणि वन्यजीव (संरक्षण) अधिनियम, १९७२ अंतर्गत याबाबत कठोर कारवाईची तरतूद आहे. उपवनसंरक्षक धैर्यशील पाटील यांनी याबाबत माहिती देताना सांगितले की, गवताळ परिसंस्थेतील संवेदनशीलतेमुळे वाहनांच्या चाकांमुळे होणारे नुकसान दीर्घकालीन राहते. त्यामुळे वन विभागाने अशा प्रकारांना आळा घालण्यासाठी नियमित गस्त, सीसीटीव्ही किंवा ड्रोनद्वारे देखरेख आणि कठोर दंडाची आवश्यकता आहे. मसाई राखीव संवर्धन क्षेत्रासारख्या संवेदनशील परिसरात कायमस्वरूपी वनरक्षकांची नियुक्ती करणे आणि नियमांचे कठोर पालन करणे आवश्यक आहे, असे वन्यजीव अभ्यासक प्रा. मकरंद ऐतवडे यांनी स्पष्ट केले. या सर्व घटनांमुळे वन विभागाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे, आणि यामुळे स्थानिक नागरिकांमध्येही चिंता वाढली आहे. वन्यजीव संरक्षणासाठी आणि पर्यावरणाच्या संतुलनासाठी या प्रकारांना आळा घालणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. वन विभागाने याबाबत योग्य उपाययोजना करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून भविष्यात या प्रकारच्या घटनांना आळा घालता येईल.