Deep Amavasya 2026: दीप अमावस्या आणि संस्कृतीचा अपमान

भारतीय कॅलेंडरमध्ये केशरी रंगाने सजलेले श्रावण मासाचे आगमन सर्वांसाठी एक आनंददायी अनुभव असतो. आषाढ अमावस्येच्या दिवशी साजरी होणारी दीप अमावस्या, जी ग्रामीण भागात 'दिव्यांची आवस' म्हणून ओळखली जाते, ती आपल्या संस्कृतीचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. परंतु, गेल्या काही वर्षांत काही लोकांनी या पवित्र तिथीला 'गटारी' असे विकृत नाव देऊन आपल्या संस्कृतीला ठेस पोचवली आहे. यंदा दीप अमावस्या १२ ऑगस्ट रोजी साजरी होणार आहे, त्याच दिवशी खग्रास सूर्यग्रहण देखील होणार आहे. श्रावण महिन्यात विविध सणांची रेलचेल असते, जसे की मंगळागौरी, नागपंचमी, नारळी पौर्णिमा, आणि गोकुळाष्टमी. या सर्व सणांचे पावित्र्य राखण्यासाठी धर्मशास्त्राने मांसाहार आणि मद्यपान वर्ज्य करण्याचा नियम ठेवला आहे. मात्र, काही लोक या नियमांचे उल्लंघन करून गटारी साजरी करण्याचा प्रयत्न करत आहेत, जे आपल्या संस्कृतीचा अपमान आहे.

दीप अमावस्या म्हणजे अंधारात दिव्यांचा प्रकाश. या रात्री चंद्राचा प्रकाश नसतो, त्यामुळे घरातील दिव्यांचा उजेड अंधार दूर करण्यासाठी महत्त्वाचा ठरतो. या दिवशी घरातील सर्व दिव्यांची स्वच्छता करून त्यांची पूजा केली जाते. दिव्यांचा प्रकाश आपल्या कुलदीपकाला म्हणजेच मुला-मुलींना लाभावा, यासाठी त्यांना दिव्यांनी ओवाळण्याची परंपरा आहे. हे केवळ एक धार्मिक विधी नाही, तर जीवनातील अंधार दूर करण्याचा एक संदेश आहे. संकटांच्या काळात आशेचा एक छोटा प्रकाशही महत्त्वाचा असतो. त्यामुळे दीप अमावस्या साजरी करताना आपण आपल्या संस्कृतीचा आदर करणे आवश्यक आहे.