Group Farming: स्वतः ची जमीन नाही; तरी शेतीचा हट्ट! महिलांनी भाड्याने घेतली साडेआठ एकर जमीन

शेतकऱ्यांच्या सामूहिक प्रयत्नांनी पाथरी तालुक्यात गटशेतीची एक नवी चळवळ उभी राहिली आहे. स्वतःची जमीन नसतानाही शेती करण्याची जिद्द असलेल्या शेतकऱ्यांनी एकत्र येत 'सत्यमेव जयते फार्मर कप' या उपक्रमात भाग घेतला आहे. या उपक्रमात ६० शेतकरी गटांमधील ७२५ शेतकऱ्यांनी सामील होऊन ९७० हेक्टर क्षेत्रावर सामूहिक शेतीचा प्रयोग सुरू केला आहे. यामध्ये महिलांचा सहभाग विशेषतः उल्लेखनीय आहे, कारण त्यांनी भाड्याने घेतलेल्या साडेआठ एकर जमिनीवर शेती करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे पाथरीतील अन्य शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणा मिळत आहे आणि गटशेतीच्या माध्यमातून उत्पादन खर्च कमी करण्याचे फायदेही स्पष्ट झाले आहेत. सामूहिक खरेदीमुळे बियाणे, खते आणि इतर निविष्ठांच्या खर्चात बचत होत आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना चांगले दर मिळत आहेत.

महिलांच्या गटांनी या उपक्रमात आपली ताकद सिद्ध केली आहे. खेर्डा येथील तुकाराम वराडे यांच्या गटाने भाडेतत्त्वावर शेती करण्याचा निर्णय घेतला आहे. महिलांनी सामूहिकपणे काम करून शेतीत उतरण्याचा आदर्श निर्माण केला आहे. यामुळे ग्रामीण भागातील महिलांना शेतीच्या निर्णय प्रक्रियेत अधिक सक्रिय भूमिका मिळत आहे. फार्मर कपच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान, उत्पादन खर्च कमी करण्याच्या पद्धती, पाणी व्यवस्थापन याबाबत प्रशिक्षण दिले जात आहे. यामुळे ज्ञानाची देवाणघेवाण होत आहे आणि शेतकऱ्यांचा कृषी विभागाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोनही बदलत आहे. शेतकरी आता केवळ सरकारी योजनांसाठी कृषी विभागाकडे येत नाहीत, तर ज्ञान आणि मार्गदर्शनासाठीही संपर्क साधत आहेत.