Social Media Ban for Under-13: १३ वर्षाखालील मुलांसाठी सोशल मीडिया बंदी?

नवी दिल्ली - मुलांच्या सुरक्षेसाठी आणि त्यांना इंटरनेटच्या दुष्परिणामांपासून वाचवण्यासाठी संसदेत एक महत्वाचे खासगी विधेयक सादर करण्याची तयारी सुरू आहे. भारतीय जनता पक्षाचे खासदार बैजयंत पांडा यांनी तयार केलेले 'सेफगार्डिंग हेल्दी इंटरनेट एन्व्हायर्नमेंट्स फॉर लिटल डिजिटल-नेटिव्ह्स' (SHIELD) विधेयक २०२५ मध्ये मुलांना सोशल मीडिया खाती उघडण्यास, डेटा गोपनीयतेसाठी, ऑनलाइन गेमिंगसाठी आणि वैयक्तिकृत जाहिरातींसाठी कठोर नियम लागू करण्याचा प्रस्ताव आहे. या विधेयकामुळे १३ वर्षांखालील मुलांना त्यांच्या पालकांच्या परवानगीशिवाय सोशल मीडिया किंवा ऑनलाइन गेमिंग प्लॅटफॉर्मवर खाती उघडण्यास मनाई केली जाईल. या विधेयकावर चर्चा सुरू असली तरी, शुक्रवारी संसदेत औपचारिकपणे सादर करता आले नाही, कारण कामकाजात गोंधळ निर्माण झाला होता.

SHIELD विधेयक १८ वर्षांखालील सर्व व्यक्तींना अल्पवयीन मानते आणि १३ वर्षांखालील मुलांच्या सुरक्षेसाठी अनेक नियम लागू करण्याचा प्रस्ताव ठेवते. टेक कंपन्यांना मुलांच्या ऑनलाइन वर्तणुकीवर लक्ष ठेवण्यास भाग पाडले जाईल. मुलांचा डेटा फक्त सेवा प्रदान करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या मर्यादेपर्यंतच जतन केला जाईल आणि खाती निष्क्रिय झाल्यानंतर ९० दिवसांच्या आत डेटा हटवला जाईल. पालकांच्या विनंतीनुसार डेटा कायमस्वरूपी हटवणे अनिवार्य असेल. याशिवाय, ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर मुलांसाठी सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी तंत्रज्ञान कंपन्यांवर अनेक जबाबदाऱ्या ठरवण्यात आल्या आहेत. वय पडताळणी प्रणाली अधिक मजबूत करण्यात येईल, ज्यामुळे पालकांना त्यांच्या मुलांच्या ऑनलाइन हालचालींवर लक्ष ठेवता येईल.