Chinese Workers' Literature: चिनी कामगारांचे नवसाहित्य

चीनमधील प्रसिद्ध कवी वॅन्ग जायबिंग यांना अन्नपाकिटे पोहोचविणाऱ्या त्यांच्या काव्यसंग्रहासाठी दोन आठवड्यांपूर्वी एक महत्त्वाचा साहित्य पुरस्कार मिळाला. याच वर्षी, ‘आय डिलिव्हर पार्सल्स इन बीजिंग’ या आत्मकथनाने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खूपच चर्चा मिळवली आहे. सध्या चर्चेत असलेले पुस्तक म्हणजे सिओ हे, जे चिनी कामगारांचे जीवन आणि त्यांच्या संघर्षांवर आधारित आहे. या लेखात चिनी कामगारांचे जीवन, त्यांच्या अनुभवांची गाथा आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर त्यांचे साहित्य कसे गाजत आहे, यावर चर्चा करण्यात आलेली आहे. विशेषतः सिओ या लेखकाने विसाहून अधिक कारखान्यात काम करताना अनुभवलेल्या कठोर परिश्रमांची कहाणी वाचकांसमोर आणली आहे. त्यामुळे चिनी कामगारांचे जीवन आणि त्यांच्या साहित्याची महत्त्वता याबद्दल जागरूकता वाढली आहे.

भारतीय वंशाच्या प्राध्यापिका विनिता प्रभाकर गेल्या दोन दशकांपासून अमेरिकेतील फ्लोरिडामध्ये इंग्रजी साहित्य शिकवत आहेत. गेल्या काही आठवड्यांपासून त्यांची चर्चा सर्वत्र होत आहे. ओटेशा मॉशफेग यांच्या ‘बेटरिंग मायसेल्फ’ या कथेला त्यांनी अभ्यासक्रमात समाविष्ट केले, ज्यामुळे त्यांना नोकरी गमवावी लागली. या कथेतील नायिका मद्यपान आणि धूम्रपानाची शौकीन आहे, त्यामुळे ही कथा वादग्रस्त ठरली. प्रभाकर यांनी अभिव्यक्तिस्वातंत्र्याच्या मुद्द्यावर महाविद्यालयाविरुद्ध दावा दाखल केला आहे. त्यांच्या या निर्णयामुळे त्यांना मोठा पाठिंबा मिळत आहे आणि पॅरिस रिव्ह्यूने या कथेला मोफत वाचनासाठी उपलब्ध करून दिले आहे. या प्रकरणामुळे अभिव्यक्तिस्वातंत्र्याचे महत्त्व पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.