Shocking! 22 Tigers Missing in Two Years: हाय अलर्टचा इशारा आणि वाघ अवयव तस्करी रोखण्याचे उपाय

वर्धा : वाघांचे संरक्षण हे देशातील वन्यजीव संरक्षणाचे एक अत्यंत महत्त्वाचे अंग आहे. यासाठी कठोर कायदे लागू करण्यात आले आहेत. वाघांचा मृत्यू झाल्यास तो शिकार मानला जावा आणि त्याबाबत तपास केला जावा, असे स्पष्ट निर्देश आहेत. सध्या एक घटना राष्ट्रीय व्याघ्र संवर्धन प्राधिकरण (NTCA) साठी चिंतेचा विषय बनली आहे. या संदर्भात ३१ ऑगस्ट रोजी NTCA ने देशभरातील व्याघ्र प्रकल्प संचालकांना हाय अलर्ट जारी केला आहे.

ही घटना आंध्र प्रदेशातील प्रसिद्ध नागार्जुनसागर-श्रीशैलम व्याघ्र प्रकल्पाशी संबंधित आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, गेल्या दोन वर्षांत या प्रकल्पातून २२ वाघ गायब झाले आहेत. यामुळे एक गूढ परिस्थिती निर्माण झाली आहे आणि NTCA ने याची गंभीर दखल घेतली आहे. चौकशीचे आदेश देण्यात आले असून, यामध्ये आंतरराष्ट्रीय तस्करीचा संशय व्यक्त केला जात आहे. गेल्या काही महिन्यात या अभयारण्यात वाघांची संख्या कमी झाल्याची माहिती समोर आली आहे, ज्यामुळे शिकार आणि तस्करीच्या शक्यतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. NTCA चे वरिष्ठ अधिकारी घटनास्थळी जाऊन सखोल तपास करण्याची योजना आखत आहेत.

या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर NTCA चे पोलीस महानिरीक्षक डॉ. संजयन कुमार यांनी सर्व राज्यांच्या मुख्य वन्यजीव रक्षकांना निर्देश दिले आहेत. दक्षिण पूर्व आशियाई देशांमध्ये वाघांचे अवयव, कातडी आणि हाडे यांची मागणी मोठ्या प्रमाणावर आहे. त्यामुळे भारतीय वाघांची शिकार करून त्यांचे अवयव आंतरराष्ट्रीय सीमेवरून तस्करी केली जात असल्याचा संशय आहे. भारतात जगातील एकूण रानटी वाघांपैकी ७० टक्के वाघ आहेत, त्यामुळे त्यांचे संरक्षण अधिक महत्त्वाचे बनले आहे. महाराष्ट्राचे मुख्य वन संरक्षक एम. श्रीनिवास रेड्डी यांनी २२ वाघांच्या बेपत्ता होण्याच्या घटनेवर भाष्य करण्यास नकार दिला आहे, परंतु NTCA ने खबरदारी घेण्याचे पत्र पाठविल्याचे त्यांनी मान्य केले आहे. या पत्रात व्याघ्र प्रकल्प संचालकांना दक्ष राहण्याचे निर्देश दिले गेले आहेत.

तस्करी रोखण्यासाठी काही उपाय सुचवले गेले आहेत. सर्व व्याघ्र प्रकल्पांच्या संवेदनशील भागात गस्त वाढवावी, तस्करीच्या संशयित मार्गांवर २४ तास कडक पहारा ठेवावा, आणि वन्यजीव संरक्षण कायदा १९७२ अंतर्गत गुन्हे दाखल करावेत, अशी सूचना करण्यात आली आहे. नागार्जुनसागर-श्रीशैलम हा भारतातील सर्वात मोठा व्याघ्र प्रकल्प आहे, त्यामुळे येथे अशा घटनांचा उगम होणे चिंताजनक आहे. चौकशीत सर्व गोष्टी स्पष्ट होतील, परंतु सध्या कठोर तपासणी सुचवण्यात आली आहे. जंगलास लागून असलेल्या गावांमध्ये, आंतरजिल्हा सीमांवर, पाणवठे आणि वीज वाहिन्या मार्गांवर सुरक्षा आढावा घेण्याची गरज आहे. तस्करी रोखण्यासाठी जिल्हास्तरीय व्याघ्र कक्षाच्या बैठका दरमहा घेणे अनिवार्य करण्यात आले आहे.