Dairy Business Flourishing Again:दूध व्यवसायाला आले पुन्हा अच्छे दिन

देवराष्ट्रे : दूध व्यवसायाला पुन्हा एकदा चांगले दिवस येऊ लागले आहेत. दुभत्या म्हशींच्या किमतींमध्ये झालेली वाढ आणि दूध उत्पादनाच्या मागणीमुळे पशुधन खरेदीत मोठी उसळी दिसून येत आहे. विशेषतः उच्च वंशाच्या आणि अधिक दूध देणाऱ्या गायींच्या किमती आता लाखांच्या घरात पोहोचल्या आहेत. ३० ते ४० लिटर दूध देणाऱ्या उत्तम गायींसाठी शेतकऱ्यांना दोन लाख रुपयांपर्यंत खर्च करावा लागतो. गेल्या काही काळात दुधाची मागणी वाढली असून, दूध संघांकडून खरेदी वाढत असल्याने शेतकऱ्यांचे दुग्ध व्यवसायाकडे वळणे वाढले आहे. तरुण पिढी आता नोकरीच्या मागे न लागता आधुनिक पद्धतीने दुग्ध व्यवसाय उभारण्याकडे लक्ष देत आहे. दूध उत्पादन वाढवण्यासाठी पशुपालक चांगल्या वंशाच्या आणि अधिक दूध देणाऱ्या म्हशींची निवड करत आहेत. आधुनिक गोठे, यांत्रिक दूध काढणी, संतुलित पशुखाद्य, लसीकरण आणि सुधारित पशुसंवर्धन पद्धतींचा वापर वाढत आहे. बेंगळुरू, पंजाब, हरियाणा यांसारख्या विविध भागांतून दुभत्या गायींची खरेदी केली जात आहे. म्हशींच्या किमतीतही वाढ झाली आहे, परंतु म्हशीच्या दुधाला अपेक्षित दर मिळत नसल्याने गायींच्या तुलनेत म्हशींच्या व्यवसायाचे गणित काहीसे वेगळे असल्याचे पशुपालकांचे म्हणणे आहे. दुभत्या जनावरांच्या वाढलेल्या किमती ग्रामीण भागातील दुग्ध व्यवसायाकडे वाढत असलेल्या आकर्षणाचे संकेत मानले जात आहेत. एजंटही या वाढत्या मागणीचा फायदा घेत आहेत. चांगल्या जनावरांच्या किमती शेतकऱ्यांना अव्वाच्या सव्वा सांगून त्याच किमतीत विकल्या जात असल्याची चर्चा आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी खरेदीपूर्वी जनावराची जात, दूध उत्पादन, आरोग्य आणि प्रत्यक्ष बाजारभावाची खात्री करणे आवश्यक आहे. ४० लिटर दूध देणाऱ्या गायींच्या किमती २ लाखांपर्यंत पोहोचल्या आहेत. एवढी मोठी किंमत असूनही दूध उत्पादन चांगले असल्यास शेतकरी अशा जनावरांच्या खरेदीला पसंती देत आहेत. बेंगळुरू, पंजाब, हरियाणा आदी भागांतूनही चांगल्या वंशाच्या गायींची खरेदी वाढली आहे. दूध व्यवसायाला आलेले हे अच्छे दिन शेतकऱ्यांसाठी एक नवा संजीवनी ठरू शकते. शेतकऱ्यांना २ कोटींपर्यंत विनातारण कर्ज मिळवण्यासाठी AIF योजनेचा लाभ घेता येईल. या योजनेत ७ वर्षांसाठी ३% व्याज सवलत मिळणार आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना आर्थिक मदतीचा मोठा आधार मिळेल.