Jara Hatke:पूर्वी खोडरबर नाही तर शिळ्या पावाचा वापर व्हायचा; मग खोडरबराची निर्मिती कधी आणि कशी झाली?

खोडरबर हा एक साधा पण अत्यंत उपयुक्त शालेय साहित्य आहे. शालेय जीवनात खोडरबराच्या अनेक आठवणी असतात. त्याचे रंगीबेरंगी रूप आणि मऊ स्पर्शामुळे ते मुलांना आकर्षित करते. परंतु, खोडरबराची निर्मिती कशी होते, याबद्दल अनेकांना माहिती नसते. खोडरबराची सुरुवात शिळ्या पावापासून झाली होती, परंतु १७७० मध्ये ब्रिटिश शास्त्रज्ञ एडवर्ड नायर्नने नैसर्गिक रबराचा शोध लावला. त्याने लक्षात घेतले की रबर कागदावर इजा न करता पेन्सिलचे लिखाण उत्तम प्रकारे पुसू शकते. यामुळे खोडरबराची निर्मिती झाली आणि त्याची प्रक्रिया आजच्या काळात कशी विकसित झाली आहे, हे जाणून घेणे रंजक आहे.

खोडरबर तयार करण्यासाठी मुख्यतः दोन प्रकारच्या रबराचा वापर केला जातो. नैसर्गिक रबर, जो रबराच्या झाडाच्या चिकापासून मिळतो, आणि कृत्रिम रबर, ज्याला सिंथेटिक रबर किंवा पीव्हीसी म्हणून ओळखले जाते. या दोन्ही प्रकारच्या रबरात वनस्पती तेल, प्युमिस पावडर, सल्फर आणि विविध रंगांचा समावेश असतो. खोडरबराची निर्मिती प्रक्रिया अनेक टप्प्यात पार पडते. सर्वप्रथम, रबर, वनस्पती तेल, प्युमिस पावडर, सल्फर आणि रंग यांचे मिश्रण मोठ्या मशीनमध्ये एकत्र केले जाते. हे मिश्रण घट्ट पिठासारखे बनते, ज्याला नंतर व्हल्कनायझेशन प्रक्रियेद्वारे उच्च तापमानावर गरम केले जाते. यामुळे रबराला टिकाऊपणा आणि लवचिकता मिळते.